Powiatowy Zakład Opieki Zdrowotnej w Starachowicach
A A A

Udar może dotknąć każdego. Bądź czujny!

Udar może dotknąć każdego. Bądź czujny!

2026-03-18

Udar mózgu to jedna z najpoważniejszych chorób współczesnego świata. Jest drugą najczęstszą przyczyną zgonu oraz główną przyczyną trwałej niesprawności wśród osób dorosłych. Dane opublikowane przez Świętokrzyski Oddział NFZ są alarmujące – w 2024 roku w regionie świętokrzyskim odnotowano aż 292 przypadki udaru niedokrwiennego mózgu na 100 tysięcy mieszkańców, co było najwyższym wynikiem w Polsce. Co istotne, udar nie dotyczy wyłącznie osób starszych – w 2025 roku najmłodszy pacjent miał zaledwie 7 lat, a najstarszy 102 lata.

W dniu 18 marca, w Europejski Dzień Mózgu, szczególnie warto przypomnieć, jak ważną rolę odgrywa profilaktyka i szybka reakcja w przypadku wystąpienia objawów udaru.

Czas ma kluczowe znaczenie

Udar pojawia się nagle i często bez wcześniejszych sygnałów ostrzegawczych. W jego przypadku każda minuta ma znaczenie.

Jak podkreśla lek. Zbigniew Szewczyk, Kierownik Oddziału Neurologicznego z Pododdziałem Udarowym w starachowickim szpitalu:

„Z każdą minutą od pojawienia się objawów komórki mózgowia obumierają. W neurologii mówimy: czas to mózg.”

Skuteczne leczenie możliwe jest tylko w określonym czasie:

  • leczenie trombolityczne (rozpuszczenie skrzepliny) – do 4,5 godziny od wystąpienia objawów,
  • trombektomia mechaniczna (usunięcie zakrzepu) – do około 6 godzin.

Kluczowe jest więc nie to, kiedy pacjent trafi do szpitala, ale kiedy pojawiły się pierwsze objawy.

Jak rozpoznać udar?

Rozpoznanie udaru przez świadków zdarzenia – rodzinę, znajomych czy przypadkowe osoby – może uratować życie. Niestety świadomość objawów wciąż nie jest wystarczająca.

Do najczęstszych objawów udaru należą:

  • nagłe osłabienie lub niedowład jednej strony ciała (ręki, nogi),
  • asymetria twarzy, opadnięcie kącika ust,
  • zaburzenia mowy – mowa niewyraźna, bełkotliwa,
  • trudności w rozumieniu wypowiedzi,
  • zaburzenia widzenia,
  • nagłe problemy z równowagą,
  • drętwienie lub mrowienie połowy ciała.

Pojawienie się choć jednego z tych objawów wymaga natychmiastowej reakcji – wezwania pogotowia ratunkowego (112).

Leczenie udaru w starachowickim szpitalu

W Powiatowym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Starachowicach pacjenci z udarem otrzymują nowoczesne i skuteczne leczenie.

Jak wyjaśnia Kierownik Oddziału Neurologicznego z Pododdziałem Udarowym lek. Zbigniew Szewczyk:

  • stosowane jest leczenie trombolityczne, polegające na rozpuszczeniu zakrzepu i przywróceniu przepływu krwi do mózgu,
  • część pacjentów kierowana jest na trombektomię mechaniczną – specjalistyczny zabieg usunięcia zakrzepu w wyspecjalizowanych ośrodkach.

Dzięki szybkiemu działaniu personelu możliwe jest ograniczenie skutków udaru, zmniejszenie ryzyka niepełnosprawności, a często także uratowanie życia pacjenta.

„Jeżeli pacjent trafi do nas odpowiednio wcześnie, robimy wszystko, co możliwe, aby mu pomóc” – podkreśla lekarz specjalista w zakresie neurologii.

Kto jest narażony?

Udar może dotknąć każdego, niezależnie od wieku. W regionie świętokrzyskim w ubiegłym roku hospitalizowano ponad 4 tysiące pacjentów z powodu udaru (4027 przypadków), a koszty leczenia przekroczyły 70 milionów złotych.

Profilaktyka – najlepsza ochrona mózgu

Choć udar często pojawia się nagle, wiele czynników ryzyka można kontrolować. Kluczowe znaczenie ma styl życia.

Podstawowe zasady profilaktyki:

  • regularne badania poziomu cholesterolu i cukru oraz kontrola ciśnienia,
  • zdrowa, zbilansowana dieta,
  • aktywność fizyczna i umysłowa,
  • odpowiednia ilość snu,
  • unikanie używek.

Dieta DASH – wsparcie dla mózgu

Jednym z najlepszych modeli żywienia wspierających układ nerwowy jest dieta DASH. Pomaga obniżyć ciśnienie krwi i poziom cukru, co zmniejsza ryzyko chorób neurologicznych.

Jej główne założenia to:

  • ograniczenie cukru i soli,
  • zwiększenie spożycia warzyw i owoców,
  • redukcja tłustych mięs i produktów wysokocholesterolowych,
  • wybór produktów pełnoziarnistych,
  • wprowadzenie zdrowych tłuszczów (oliwa, oleje roślinne, orzechy).

Reaguj natychmiast – możesz uratować życie

Udar to stan nagły, w którym liczy się każda minuta. Szybkie rozpoznanie objawów i natychmiastowe wezwanie pomocy może zdecydować o życiu, sprawności i przyszłości chorego.

Pamiętaj:
jeśli widzisz objawy udaru – nie czekaj, dzwoń pod 112.