Rutynowe badania laboratoryjne

• Pacjent na czczo (12 – 14 godzin bez jedzenia; istotne zwłaszcza przy ocenie glikemii i badań immunochemicznych), chyba że lekarz zleci inaczej
• Przy zachowaniu dotychczasowej diety
• Rano po wypoczynku nocnym, /chyba że lekarz zleci inaczej/. Nie powinno się pobierać badań po nieprzespanej bądź przepracowanej nocy
• W pozycji siedzącej lub leżącej
• Nie po dużym wysiłku fizycznym
• Przed leczeniem lub po ewentualnym odstawieniu leków mogących wpływać na poziom mierzonego składnika, o ile nie zaburza to procesu leczenia

Badania laboratoryjne wymagające specjalnego przygotowania:

PSA – wzrost stężenia może występuje po ucisku gruczołu krokowego ,badanie per rectum, jazda na rowerze, cewnikowanie pęcherza, stosunek płciowy. Badanie należy wykonać kilka dni po ww działaniach.
LIPIDOGRAM – na 2-3 dni przed badaniem nie spożywać alkoholu. Krew pobrać na czczo po 12-14 godzinnym głodzeniu.
DTTG (doustny test tolerancji glukozy) – test należy wykonać rano, po 10-12 godzin od ostatniego posiłku. W czasie trwania badania pacjent nie powinien przyjmować żadnych płynów i posiłków, palić tytoniu, przyjmować leków, powinien pozostać w spoczynku.
GLUKOZA NA CZCZO – badanie należy wykonać rano, po 10-12 godzin od ostatniego posiłku. Przed badaniem pacjent może pić niewielkie ilości wody.
KORTYZOL i ACTH – najwyższe stężenie kortyzolu i ACTH występuje rano a najniższe w nocy. Dobowe różnice wynoszą do 200 %, dlatego czas pobrania krwi musi być ściśle określony przez lekarza prowadzącego.
TSH – badanie wykonuje się na czczo przed przyjęciem leków wpływających na hormony tarczycowe.

Badanie ogólne moczu

• Pierwsza ranna porcja moczu, po podmyciu się, zebrana z tzw. środkowego strumienia oddana do czystego jałowego pojemnika na mocz
• Po wypoczynku nocnym
• Na czczo
• Przed leczeniem lub po ewentualnym odstawieniu leków mogących wpływać na poziom mierzonego składnika, o ile nie zaburza to procesu leczenia
• Tzw. przygodna porcja moczu – porcja oddana o dowolnej godzinie bez dodatkowych obwarowań.
• Dobowa Zbiórka Moczu DZM – z 24 godzin. Zacząć zbiórkę rano np. o godz. 07:00. Pierwszą poranną porcję moczu odrzucić; każdą następną porcję zbierać do naczynia przeznaczonego na zbiórkę. Ostatnia porcja moczu dołączona do zbiórki to pierwsza ranna porcja moczu dnia następnego z godz. 07:00. Dostarczyć do Medycznego Laboratorium Diagnostycznego całą zbiórkę.
Prawidłowe przeprowadzenie zbiórki ma kluczowe znaczenie dla uzyskania prawdziwych wyników badań. Pojemniki na mocz powinny być czyste, jednorazowe lub dokładnie wymyte i jałowe.

Badania mikrobiologiczne

Próbki do badań bakteriologicznych i mykologicznych należy  pobierać w ostrym okresie choroby, najlepiej przed rozpoczęciem leczenia lekami przeciwdrobnoustrojowymi.

W przypadku badań kontrolnych po leczeniu, należy je wykonywać najwcześniej po trzech dniach od zakończenia podawania leków.

Mocz
Do badania mikrobiologicznego zaleca się pobranie porannej próbki moczu lub po 4 6 godzin od ostatniej mikcji.

Postępować zgodnie z poniższą instrukcją:
• umyć dokładnie ręce wodą z mydłem, wysuszyć jednorazowym ręcznikiem
• umyć okolice krocza wodą z mydłem (u mężczyzn po odciągnięciu napletka, u kobiet po rozchyleniu warg sromowych), spłukać pod bieżącą wodą, lub użyć gazika
• początkową porcję moczu oddać do muszli (zawiera drobnoustroje kolonizujące ujście
cewki moczowej)
• pobrać drugą partię moczu, ok 3 5ml ( tz w. środkowy strumień), wprost do jałowego pojemnika
• uważać, aby nie dotknąć dłonią obrzeża ani wnętrza pojemnika
• pojemnik szczelnie zamknąć, opisać próbkę
• dostarczyć do Medycznego Laboratorium Diagnostycznego w ciągu 2 godzin, jeśli nie
jest to możliwe można przechowywać w lodówce ( (+ 2 o C do +8 o C)
• w przypadku pobrania moczu na podłoże transportowo wzrostowe (np. Uromedium)
należy płytkę pokrytą agarem zanurzyć w pojemniku z moczem na około 30 sekund, po czym wylać mocz, zamknąć szczelnie pojemnik.

Wymaz z gardła, jamy ustnej, nosogardzieli
• wymaz pobierać przed posiłkiem, po przepłukaniu jamy ustnej przegotowaną wodą
• próbki należy pobierać w ostrym okresie choroby, najlepiej przed rozpoczęciem leczenia lekami przeciwdrobnoustrojowymi.

Plwocina
• protezy czy dostawki uzębienia wyjąć poprzedniego dnia wieczorem, przed rozpoczęciem higieny jamy ustnej
• plwocina (najlepiej druga porcja) powinna być odkrztuszana przez chorego na czczo do jałowego pojemnika, po uprzednim wypłukaniu jamy ustnej przegotowaną wodą
• pobrany materiał powinien być jak najszybciej dostarczony do Pracowni, nie później niż w ciągu 2 godzin; j eżeli szybki transport nie jest możliwy, próbkę przechowywać w
temperaturze + 2 o C do +8 o C

Uwaga: Należy pobrać plwocinę, nie ślinę (materiał powinien mieć charakter
śluzowo ropny, ropno krwawy lub ropny).

Materiał z worka spojówkowego
• materiał do badań mikrobiologicznych z rejonu gałki ocznej należy pobrać przed
zastosowaniem miejscowego znieczulenia i nie wcześniej niż po upływie 4 godzin po
przepłukiwaniu czy wprowadzeniu do worka spojówkowego środków o działaniu
przeciwbakteryjnym.

Wymaz z pochwy, szyjki macicy (pobiera wyłącznie lekarz)
• kobiety przed pobraniem próbek nie powinny stosować zabiegów higienicznych z
użyciem środków odkażających, zachować 48 godziną przerwę w stosowaniu dopochwowych preparatów leczniczych oraz zachować 1 dniową a bstynencję seksualną

Kał
• próbka powinna być pobrana jak najwcześniej od wystąpienia objawów biegunki
przed wdrożeniem leczenia przeciwbakteryjnego
• przy nawracającej biegunce w okresie nawrotu choroby
• ze świeżo oddanego kału szpatułką przenieść niewielką ilość do jałowego pojemnika (2 3 ml w przypadku kału płynnego, grudkę wielkości orzecha włoskiego w przypadku
uformowanego); pobrać fragmenty kału zawierające ropę, krew, śluz
• kał powinien być dostarczony w ciągu 2 godzin w temp. pokojowej, jeż eli szybki
transport nie jest możliwy ,przechowywać w do 2 8 o C do 24 godzin.

Materiał ze skóry i/lub paznokci w kierunku dermatofitów i nużeńca
• materiał do badań pobierany jest przez pracownika laboratorium
• najlepiej jeśli próbka jest pobrana przed wdrożeniem leczenia
• w przypadku zmian na skórze gładkiej nie należy natłuszczać bądź nawilżać skóry
żadnymi kosmetykami
• nie należy obcinać paznokci, usuwać masy rogowej spod paznokci, wykonywać manicure bądź pedicure, malować paznokci lakierem
• w przypadku zmian na skórze owłosionej głowy nie należy stosować żadnych
kosmetyków do utrwalania fryzury
• w przypadku badania rzęs ni e zaleca się ich malowania.